Nasí mí
Ég velti stundum fyrir mér hvort í augum hins almenna borgara sé einhver munur á Vantrú og vefsíðum íslenskra þjóðernissinna. Stundum tekst nefnilega andstæðingum mínum í trúmálaþvarginu næstum að koma inn hjá mér þeirri tilfinningu að ég sé á einhvern hátt jafn heimskur og þvermóðskufullur og þetta nasí lið og málflutningur minn sé af sama meiði.
Ég held að þarna sé á ferðinni sama rökvilla og hjá guðfræðinginum sem setur trúlausa á bekk með bókstafstrúarfólki. Menn rugla saman rökstuddri og órökstuddri sannfæringu.
En hvað er það þá sem menn hugsanlega sjá? Er nóg að maður bara opni munnin og tjái sig afdráttarlaust um hlutina? Skiptir ekki meira máli hvað maður segir?
Nei, stundum virðist nóg að maður tali. Dæmi um þetta má sjá neðarlega í kommentasúpu dagsins hjá Skúla, þar sem óbeint er verið að gera okkur Matta upp þá meiningu að við viljum að aðeins ein skoðun sé leyfileg:
Ert þú sammála Birgi, Matti minn...eða erum við komnir á eitthvað póstmódernískt flipp þar sem fleiri en ein skoðun er leyfð?
Ég svara:
Ekki setja þetta svona fasískt upp. Við erum ekkert að banna fólki að hafa skoðanir, en veigrum okkur ekki við að gagnrýna þær.Við þekkingarleit teljum við aðeins eina aðferð (ekki skoðun) gilda. Það hefur ekkert með það að gera að leyfa ekki fólki að hafa aðrar skoðanir en einhverja eina "ríkis-skoðun".
En réttmæti skoðana ræðst af röklegum grunni þeirra. Sannfæring mín er rökstudd, þín ekki. Því tel ég óhætt að álykta sem svo að þú hafir rangt fyrir þér. En hvenær hef ég reynt að banna þér að hafa aðra skoðun en ég?
Hvort ætli viðmælandi okkar þarna sé að misskilja okkur viljandi eða ekki?
En geta skoðanir mínar á einhvern hátt talist nasískar? Er ég í einhverju tilliti af sama meiði og þjóðernissinnar?
Nei. Það er t.d. ekki til í mér nokkur einasta þjóðerniskennd og hefur aldrei gert. Ég hef alltaf bara litið á fólk heimsins sem eina heild og verið vel til þess alls. Ég er alger og alræmdur alþjóðasinni.
Fasismi er mér líka lokuð bók. Hvert það hugmyndakerfi sem býður upp á slíkan valdastrúktúr er mér ekki að skapi, hvort sem það heitir konungsvald eða kristindómur.
Ég held ég þyki svo PC í mörgu tilliti að það er nánast boríng. Lýðfrelsi, jöfnuður, réttlæti og bræðralag eru gildi sem ég held á lofti við öll tækifæri og því verð ég alltaf jafn hvumsa þegar ýjað er að fasisma mínum eða að skoðanir mínar séu á einhvern hátt Hitlerískar.
En það gerist ósjaldan og jafnan í tengslum við það að ég held afdráttarlaust fram þeirri skoðun minni að rök og sannanir, í bland við gagnrýna hugsun, sé eina færa leiðin að þekkingu og sannleika.
En svoleiðis þrugl er því miður bara ekki í tísku.
Ég held að í þessum orðum endurspeglist ástæða þess að einhverjir telji ykkur eiga eitthvað sameiginlegt með fasistum, nasistum, rasistum. Mér finnst það bera merki um mikla fordóma að gefa sér það að aðeins ein aðferð sé gild í þekkingarleit, hrikaleg hellishugsun.
Ég er alveg sammála ykkur um að leið vísindanna er mjög góð leið, hreint frábær en ég er jafn ósammála ykkur um að allar aðrar leiðir séu vonlausar. Finnst það raunar vera mjög óvísindaleg afstaða. Og hér er ég ekki að tala um leiðir kirkjunnar eða að reyna að verja hana á einhvern hátt. Ég er einfaldlega að tala um að fólk eigi ekki að dæma það sem það ekki þekkir.
Til öryggis þá tek ég fram að ég hef aldrei þekkt þig að neinu nema góðu og það hefur aldrei hvarflað að mér að bendla þig eða þínar skoðanir við eitthvað af þessum ismum.
En offorsið og skortur á því að lesa skrif annara, heldur svara út frá sínum eigin kreddum sem ég varð fyrir af skoðanabræðrum þínum á vantru.net tryggði það fullkomlega að ég hef engan áhuga á að skiptast á skoðunum við neinn á þeim vettvangi. Fannst í raun ótrúlegt að menn sem kenna sig við vísindalegar aðferðir geti svarað vel rökstuddum athugasemdum án þess að sýnilega hafa lesið þær.
Og þeirra offors er einmitt eitthvað sem gæti minnt fólk á offors, óþol og virðingarleysi þjóðernissinna gagnvart öllum sem ekki eru sammála þeim í einu og öllu.
Og ég ætla á engan hátt að rífast við þig um þetta, langar ekki til þess, datt bara inn á þessa færslu og sá í þessu punkt sem mér fannst rétt að benda þér á.
með góðri kveðju
gunnar
Birgir Baldursson 06.02.2004 klukkan 02:38#
http://www.vantru.net/2004/01/15/01.10/ og http://truth.is/archives/2004/01/index.html#000026 (líka næsta færsla fyrir neðan).
Það sem pirraði mig mest (ekki það eina, sjá fyrra komment) í svörunum var fullkomið skilningsleysi á muninum á "trú" og "trúarbrögðum". Auk þess sem ég sé núna að þriðji fasinn er "trúboð".
Mín skoðun á þessu er að hver maður eigi að fá að hafa sína trú í friði. Trúarbrögð vilja oft fara út í lægsta sameiginlega nefnara mannskepnunnar og skíta þar með út sjálfa trúna og trúboð er lágkúrulegasta formið sem gengur út frá því að aðrir verði að hafa sömu trú og sá sem boðar trúna til að líða vel.
Hvað seinni spurninguna varðar þá finnst mér ég ekki þurfa að tína til dæmi þar sem ég er fyrst og fremst að verja umburðarlyndi en ekki ákveðin kerfi.
En get nefnt að ég hef lært mjög mikið á því að kynna mér búddisma og ekki síst zen-búddisma en get augljóslega ekki mælt þá þekkingu samkvæmt aðferð vísindanna því þar er notuð önnur aðferð, eins og þú veist manna best. Og mér finnst alrangt að nota eina aðferð til að mæla aðra.
En ég ætla ekki að fara að rífast um þessi mál heldur halda minni trú fyrir mig og halda áfram þeirri stefnu minni að leyfa öðrum að hafa sína í friði, á meðan þeir angra mig ekki.
Þú getur örugglega potað göt í þetta enda skrifað í frímínútum :)
Og já, ég heiti Gunnar Grímsson og vann með þér hjá Miðheimum fyrir ansi mörgum árum síðan auk þess að hafa þekkt þig síðan í Samtökum áhugamanna um kvikmyndagerð þegar við vorum ekki mjög stórir :)
Annars á allt þetta raus Gunnars ágætlega við um greinina upphafning sinnuleysis og þar er megninu af gagnrýni hans svarað - verst að hann les það ekki.
Í nafni umburðarlyndis ræðst Gunnar, ómaklega að mínu mati, á þá sem dirfast að setja út á skoðanir annarra, sýnir þar með fullkomið umburðarleysi gagnvart því fólki ;-)
Það að hann saki okkur um að rugla saman trú og trúarbrögðum er svo fullkomlega út í hött og sýnir vel að Gunnar veit ekkert hvað hann er að tala um. Fjöldi greina og athugasemda á vantrú og síðum okkur sýnir að við greinum vel þarna á milli.
Matti Á. 06.02.2004 klukkan 12:22#"En get nefnt að ég hef lært mjög mikið á því að kynna mér búddisma og ekki síst zen-búddisma en get augljóslega ekki mælt þá þekkingu samkvæmt aðferð vísindanna..."
Ertu alveg viss um það? Fylgstu með greinum mínum um smættarhyggju sem ég er í þann veginn að byrja að birta, ýmist hér eða á Vantrú. Kannski er eftir allt enginn vandi að leggja mælistikur vísindanna á þekkingu þá sem zen-búddistinn býr yfir.
Birgir Baldursson 06.02.2004 klukkan 15:32#Hefði átt að læra alfarið af reynslunni og sleppa því að benda Birgi á þennan punkt um hví sumt fólk setur ykkur á bekk með þjóðernissinnum. Ég var bara að reyna að útskýra hvernig ykkar viðhorf snúa að sumum, hvort sem þeir eru trúaðir eða ekki.
En bara ein leiðrétting Matti, sem þú hefur hugsanlega ekki lesið:
"I believe in Spinoza's God who reveals Himself in the orderly harmony of what exists, not in a God who concerns himself with fates and actions of human beings."
http://condor.stcloudstate.edu/~lesikar/einstein/
Ég get ekki séð annað en Einstein sé að viðurkenna trú sína. En vitiði, mér er alveg sama hvort Einstein trúði á guð eða ekki :) - Ég vildi bara leiðrétta það sem mér finnst vera augljóslega rangt hjá Matta.
Og ég fór ekki í fýlu, ég hef bara minna en engan áhuga á að eyða mínum tíma í rifrildi. Hvet ykkur til að skoða mín svör og finna þetta meinta skítkast í þeim og skoða síðan ykkar svör með það sama í huga.
Með góðri kveðju
Gunnar 06.02.2004 klukkan 16:24#Hvet ykkur til að skoða mín svör og finna þetta meinta skítkast í þeim og skoða síðan ykkar svör með það sama í huga.Óþarfi að sækja vatnið yfir lækinn, þú skrifar hér fyrir ofann:
En offorsið og skortur á því að lesa skrif annara, heldur svara út frá sínum eigin kreddum sem ég varð fyrir af skoðanabræðrum þínum á vantru.net tryggði það fullkomlega að ég hef engan áhuga á að skiptast á skoðunum við neinn á þeim vettvangi.Matti Á. 06.02.2004 klukkan 16:58#
Matti Á. 06.02.2004 klukkan 17:02#
...
Menn vitna oft í "Guð" Spinoza án þess að það tengist hefðbundnum hugmyndum um yfirnáttúru á nokkurn hátt. Eftirfarandi tilvitnun í Einstein, úr bréfi sem hann skrifaði árið 1954, tekur af allan vafa.
It was, of course, a lie what you read about my religious convictions, a lie which is being systematically repeated. I do not believe in a personal God and I have never denied this but have expressed it clearly. If something is in me which can be called religious then it is the unbounded admiration for the structure of the world so far as our science can reveal it.
Ég held að það pirri þig eitthvað að við skulum gagnrýna hvort tveggja, trú og trúarbrögð. Þér þætti sennilega betra að sjá okkur rífa niður trúarbrögðin en láta trúna eiga sig, af því hún er mönnum svo heilög.
Ef við lítum á trúna sem hugarvírus þá eru trúarbrögðin sjúkdómseinkennin og boðunin smitleiðin. Af hverju ættum við að ráðast á sjúkdómseinkennin og smitleiðina en ekki snerta við sjálfum sjúkdómnum?
Bendi á þessa grein á Vantrú þar sem þetta er útlistað nánar.
Birgir Baldursson 07.02.2004 klukkan 00:49#