Hvað er sálgæsla?
Það spunnust nýlega dálitlar umræður hjá Matta, eftir bloggfærslu Kristínar Þórunnar á Annálsvefnum góða, um sálgæslu presta og í hverju hún væri fólgin. Það er skýlaus krafa okkar trúlausra að þessari þjónustu verði komið í hendurnar á fagmönnum, enda ekki verjandi að yfirnáttúrufræðingar standi yfir veiku, syrgjandi og buguðu fólki og þrumi yfir því ræður um Guð á himnum og eilíft líf.
Óli Jói mætti fyrstur í kommentakerfið og segir:
Ef einhver þarf hjálp að halda, þá er það sá sem hefur orðið fyrir áfalli. Þú getur ekki sagt að Þjóðkirkjan þröngvi trúnni upp á einn né neinn...
Svo tiltekur hann að prestar hafi hlotið stranga margra vikna þjálfun í að veita þessa þjónustu og séu því alveg prófessjónal á þessu sviði.
Gott og vel, en það eitt stórt atriði sem mælir á móti þessum rökum hans. Og það eru orð Skúla S. Ólafssonar í samræðu við mig um eðli bænarinnar á annál sínum:
Bænin er líka ákaflega mikilvæg í allri sálgæslu.
Kannski er það bara ég, en mér finnast hér hafa verið tekin af öll tvímæli um hlutleysi presta við áfallahjálp og sálgæslu. Og krafan verður því enn skýrari: Þetta verður að færa í hendurnar á fagfólki.
Meira um þetta hér.
Og nú segistu alltaf spyrja fyrst áður en rokið er í þetta skringiatferli. Ég spyr: Er það ekki út í hött að yfirleitt spyrja trúleysingja hvort hann vilji biðja? Hvað á það að þýða að vera yfir höfuð að kynna þetta fyrir honum sem eitthvað sáluhjálparatriði? Getur ekki verið að þeir trúleysingjar sem láta tilleiðast geri það ekki bara af tillitssemi við prestinn, í ljósi þess hverjar aðstæðurnar eru?
Þið ættuð að skammast ykkar fyrir þetta endalausa trúboð í öllum hornum. Leyfið þeim sem vilja að koma til ykkar og hættið að þröngva þessu upp á fólk.
birgir.com 25.10.2003 klukkan 14:04#Svo ég ítreki nú afstöðu mína: Ég hef beðið með yfirlýstum trúleysingjum á erfiðum stundum að þeirra eigin ósk og samþykki.
Ég treð mér hvergi, treð engu upp á neinn, gef fólki til kynna að ég sé ætíð til taks og ætíð nálægur en um leið tek ég það skýrt fram að ég virði fullkomlega þess eigin forsendur og vilja. Dvöl mín í Svíþjóð og kynni mín af því hvernig sænskir prestar starfa hefur enn frekar eflt mig í þeirri afstöðu.
"Getur ekki verið að þeir trúleysingjar sem láta tilleiðast geri það ekki bara af tillitssemi við prestinn, í ljósi þess hverjar aðstæðurnar eru?"
Jú, auðvitað getur það verið en hver getur séð inn í huga fólks? Getið þið, vantrúmenn, gert það? Þið eruð þá enn meiri beturvitringar en mig hefði grunað.
Ég skammast mín ekki fyrir það sem ég er að gera þótt margt mætti ég gera betur - og stefni líka að því að bæta mig. Kirkjan er í stöðugri endurskoðun. Starfið er stöðugt að þróast og dýpka. Allt sem kirkjan gerir og boðar er lagt undir dóm samræðunnar sem lætur ekkert undanskilið.
Í því sambandi er ég þakklátur fyrir að hafa fengið að kynnast því hvernig þið félagarnir hugsið og rökræðið. Þótt okkur hafi lítt miðað áfram í þá átt sem ég hafði vonað er ég sjálfur reynslunni ríkari. Takk fyrir það, Birgir og co.
Skúli 25.10.2003 klukkan 14:04#Þú segir:
"Uss, ekki kveðjumst við með þann gagnkvæma skilning sem ég vonaðist eftir að við myndum ná."
Þú segir líka:
"Í því sambandi er ég þakklátur fyrir að hafa fengið að kynnast því hvernig þið félagarnir hugsið og rökræðið. Þótt okkur hafi lítt miðað áfram í þá átt sem ég hafði vonað er ég sjálfur reynslunni ríkari. Takk fyrir það, Birgir og co."
Hafa þessar samræður okkar ekki einmitt leitt okkur til meiri skilnings? Mér sýnast þessi orð þín bera það með sér. Nú veistu betur hvernig menn á borð við mig hugsa og ég næ betur utan um hvernig hið kristilega tvísinni glepur mannana hug.
Eða táknar gagnkvæmur skilningur í þínum huga bara það eitt að menn séu sammála?
"Þið eruð þá enn meiri beturvitringar en mig hefði grunað."
Æ Skúli minn, það eru þess fjölmörg dæmi að trúlítið og sinnulaust fólk láti tilleiðast sökum hópþrýstings að taka þátt í alls konar svona trúardóti á erfiðum stundum. Ein ástæðan er sú að hryggja ekki prestinn, enda hefur sú stétt manna á sér einhvert viðkvæmnis- og heilagleikayfirbragð, sem veldur því að flestir tipla á tánum kringum þá eins og væru þeir gamlar ömmur.
Prófaðu að veita því athygli, næst þegar þú ert við slíkar aðstæður, hvort menn séu ekki súpervandræðalegir.
Það blótar enginn þegar prestur er nálægt. Og hörð rökræða eða skammir á borð við það sem ég býð þér upp á hér er fáheyrt atferli sem fær marga til að súpa kveljur. Þú ert mjög sennilega ekki vanur svona trakteringum, er það?
Nei, ég er einn af þeim fáu sem láta ekki glansmynd guðsmennskunnar halda aftur af gagnrýni. Lífsskoðanir presta og annarra trúaðra eru ekki baun heilagari eða meira yfir gagnrýni hafnar en skoðanir hvaða hóps annars sem er, sama hvað þið reynið að stilla því upp þannig.
Nei Skúli, það stóð aldrei til að við yrðum sammála, en skilningurinn hefur dýpkað verulega við þessa skemmtilegu og á stundum erfiðu samræðu. Þetta var gagnlegt og ég þakka fyrir mig.
Hver veit nema að við tökum upp þráðinn síðar meir.
Skúli 25.10.2003 klukkan 14:04#
Án þess ég vænti mikils skilnings frá þér tek ég þó það fram að sjálfur spyr ég alltaf hvort fólk vilji hafa bænastund áður en hún fer fram.
Prestsþjónusta á sjúkrahúsum hefur aukist mjög síðustu árin enda hefur hún reynst vel. Fagfólk sem starfar á þeim vettvangi sækir að sama skapi sjálft til prestanna með viðfangsefni sín og vandamál.
Skúli 25.10.2003 klukkan 14:04#