Kirkjan var fúndamental fram eftir öldum

Það var svolítið skondið að sjá djáknann Halldór Elías þræta fyrir það í nýlegri umræðu um kenningar kirkjunnar, að kirkjan hafi gegnum aldirnar boðað bókstaflegan skilning á sköpunarsögur Biblíunnar.

Þeir voru í þessum slag við mig tveir, Halldór Elías og Árni Svanur guðfræðingur. Helst var á þeim að skilja að alla tíð hefði ljóðrænn skilningur verið lagður í ævintýrið um Adam og Evu og fannst fáheyrt að ég héldi hinu gagnstæða fram. Samt tókst mér að sýna þeim fram á margra alda gamlar samþykktir kirkjuþinga þar sem niðurstöður höfðu fengist í hvernig túlka bæri Mósebækurnar og atburðina í þeim - nebblega bókstaflega. Lúther var síðan enginn eftirbátur í þessum efnum heldur eins og kemur berlega fram hér:

Hann [Lúther] lýsti yfir því afdráttarlaust, að „Móses talaði skýrt og greinilega, en hvorki í líkingum né myndum“, „og þess vegna var heimurinn skapaður, með öllum þeim skepnum, sem í honum eru, á sex dögum“. Og síðan tekur hann til að sýna fram á, hvernig heimurinn hafi á undursamlegan hátt orðið til á einu augabragði. - Níels Dungal, Blekking og þekking

Ég var að fletta í gegnum gamlar umræður á trúmálastrikinu, enda mörg gullkornin þar að finna og hráefni í nýjar Vantrúargreinar. Rekst ég þá ekki á þráð þar sem ég sjálfur tefli fram þessari síðu handa mönnum að ræða. Þarna er að finna örlítin útdrátt úr bók um bókstafstrú í Bandaríkjunum.

Halldór Elías bítur á agnið og segir hér:

Vestrænt þjóðfélag og lúteranir þá líka, var allt á þessum slóðum fyrir svona 100 til 150 árum. Það var hins vegar ekki einvörðungu af trúarlegum ástæðum. Hins vegar hefur þjóðfélagið færst mishratt frá þessum veruleika hans Dobson og skandinavarnir (lúterskir) líklega á hvað mestum hraða.

Hvað kemur til að honum finnst þessi sami söguskilningur úr mínum munni svona fáheyrður? Ræður hentistefna söguskoðun hans þegar hann segir:

Þessar fullyrðingar [að kirkjan hafi á öllum öldum túlkað Bibluna bókstaflega] byggja auðvitað ekki á öðru en tilfinningu Birgis og því miður fyrir hann er tilfinningin röng. Það er t.d. ekki fyrr en með komu O'Hallesby 1936 að við sjáum áberandi bókstafsskilning í þjóðkirkjunni á síðustu öld.

Hvort er það Halldór Elías? Túlkaði kirkjan þetta bókstaflega fram eftir öllum öldum þar til fyrir svona 100 - 150 árum, eða byrjaði fyrst að örla á slíkum skilningi árið 1936?