Vinnskælingar 1: Kristinn Jón og Steinn Skaptason

Maður átti góð ár í Vinnuskóla Kópavogs sumrin 1977 - '79. Þarna voru ýmsar góðar týpur og andrúmsloftið allt hið sérstakasta. Ég ætla í nokkrum bloggum að rifja upp kynni mín af þessum kvistum öllum og sjá hvort mér takist að fanga stemninguna.

Maður verður að sparka þessum þáttum af stað með tvíeykinu Steini og Kristni. Þeir voru Holtagerðingar, samferða gegnum allan barnaskólann. Ég man eftir þeim fyrst í átta ára bekk, í búningsklefanum í leikfimi nánar tiltekið. B-bekkurinn minn og bekkurinn þeirra (Á-?) deildu þennan vetur leikfimistímum hjá Haraldi Erlendssyni.

Kristinn Jón var fámáll í þessum leikfimitímum og átti bás nálægt sturtudyrunum í eystra búningsherberginu. Steinn var hins vegar með sinn bás í norðvesturhorni herbergisins og ekki að sjá að þessir tveir væru sérstakir vinir. Steinn var uppivöðslu- og uppátækjasamur, mikill hávaðabelgur, en Kristinn sat gjarnan með ýkt krosslagðar hendur, lófarnir héldu um axlirnar. Og hann þagði.

Ég vissi auðvitað ekkert hvað þessir drengir hétu þarna í fyrstu leikfimistímunum og í huga mér fékk Kristinn nafnið Flóki. Það kom til af hárvextinum, krulluðu dökku hári sem greinilega var allt í flóka. Sjálfur vissi ég af biturri reynslu hvað gat verið sársaukafullt að greiða flóka úr hári, en þegar þarna var komið við sögu var maður orðinn síðhærður. Ég gat bitið í toppinn á mér og vorkenndi Kristni hálfpartinn fyrir að vera með svona flókið hár.

Líður nú og bíður. 13 ára er maður aftur farinn að deila leikfimistímum með Kristni og Steini, en nú var Kristinn breyttur maður. Hann var orðinn með eindæmum spjallgefinn og um margt sérstakur og sérvitringslegur. Þegar þarna var komið við sögu var hann t.d. hættur að nota orðin já og nei, en svaraði þess í stað með að sjálfsögðu og ekki er það nú svo (eða jafnvel eigi er það nú svo). Og þegar hann var lesinn upp svaraði hann á sinn sérstaka hátt:

Leikfimiskennari: „Jakob!“

Jakob: „Já!“

Leikfimiskennari: „Jón!“

Jón: „Já!“

Leikfimiskennari: „Kristinn!“

Kristinn: „Friðrik Hansen, kennari og skáld á Sauðárkróki.“

Svona svaraði hann öllum upplestri allan veturinn. Undurfurðulegur húmor.

Friðrik þessi Hansen var eitthvert skyldmenni skólastjórans Guðmundar Hansens. Kristinn og Steinn dýrkuðu þann mann umfram aðra og Kristinn var stöðugt með hann á vörum. En þar sem honum var af einhverjum ástæðum illa við að nota orðið guð, fældist það álíka mikið og djákninn á Myrká, þá var Guðmundur Hansen aldrei kallaður annað en Jiðmundur. Sjálfur var Kristinn Jiðmundsson ef út í það var spurt.

Allt málfar Kristins var fornt, auk þess sem hann hlustaði á Megas, löngu á undan okkur hinum, þessum venjulegu. Hann fékk auðvitað viðurnefnið Kiddi Megas fyrir bragðið.

Kristinn og Steinn voru tím á þessum árum. Báðir voru blóðrauðir byltingarsinnar sem seldu Neista á götuhornum Reykjavíkur og hrópuðu slagorð við öll tækifæri. Fylkingin fram til baráttu! Lifi heimsbyltinginn! Alræði öreiganna!

Svo sungu þeir:

Fram allir verkamenn
og fjöldinn snauði
því fáninn rauði
því fáninn rauði

Fram allir verkamenn
og fjöldinn snauði
því fáninn rauði
okkar merki er.

Ég varð fyrir allnokkrum árásum þessara kommakóna þarna í 13 ára bekk, því ég var meðlimur popphljómsveitarinnar Hlekkir, sem þeir hötuðu, og auk þess hægri sinnaður. Sjálfir héldu þeir úti bandinu Neistar, en ég heyrði það reyndar aldrei spila, grunar að þetta hafi verið mæm-band. Þeir uppnefndu mig Búmsarabúmm, en það var svosem í lagi því þeir uppnefndu nokkurn veginn alla. Kristni var eiginlega ómögulegt að kalla nokkurn mann sínu rétta nafni, heldur varð að klína á menn einhverju úr eigin fórum. Flest af því var mjög húmorískt og ekki man ég til þess að nokkur hafi tekið það nærri sér.

Kristinn var límheili, eða gaf sig í það minnsta út fyrir það. Í skólanum kom hann einhverju sinni askvaðandi að mér í frímínútum og óskaði mér til hamingju. Þegar ég hváði tilkynnti hann mér að móðurafi minn hefði orðið sjötíuogeitthvað ára gamall hefði hann lifað. Ég dobbúltékkaði þetta hjá mömmu þegar ég kom heim úr skólanum og þetta var rétt.

Kristinn hafði semsagt einhverntíma komið að legsteinum afa míns og ömmu í Fossvogskirkjugarði og mundi enn dagsetningarnar.

Sumarið 1978 voru þeir báðir í sama hóp og ég í Vinnuskóla Kópavogs. Flokksstjóri var Andri heitinn Clausen, poppstjarna og dönskukennari sem við fíluðum allir út af lífinu.

Þetta nána samneyti við þá félaga Kristin og Stein varð til þess að friður myndaðist milli okkar Kidda og áttum við saman langar og gefandi samræður þar sem við hölluðumst fram á sína hrífuna hvor. Stein þoldi ég aftur á móti frekar illa, enda var hann hálf stjórnlaus og sleggudómafullur. Stundum var hann þó vinalegur og þá var stutt í húmorinn. Helst að við fundum snertiflöt í tónlist. Fíluðum báðir Stranglers.

Það var mikið hangið fram á skóflur og hrífur víðsvegar um bæinn þetta sumar. Ég ákvað að láta reyna á hvort Kristinn hefði þetta óskeikula minni sem hann þóttist hafa, með því að leggja fyrir hann próf:

„Ég vil að þú hittir mig við klukkuna á Lækjartorgi þegar klukkan slær 12 á hádegi 1. janúar 2000. Ég ætla að muna þessa dagsetningu og ef þú skrópar ertu ekki með eins óskeikult minni og þú þykist.“

Hann tók áskoruninni.

Það gat verið fullt djobb að fylgja þeim félögum eftir, því oft var mikill atgangur, hröð orðræða og lingó sem maður hafði litlar forsendur til að skilja. En smám saman innvígðist maður í þetta og áður en varði var maður orðinn partur af teymi sem kringum þessa tvo myndaðist þarna um sumarið. Þetta varð þó ekki að almennilegri vinaklíku fyrr en síðar, því það voru vaxtaverkir.

Helsti þröskuldurinn var held ég pólitíkin. Ég hékk mikið með öðrum Kidda þessi ár, kenndum við nef. Hann var upprennandi Heimdellingur og gallharður frjálshyggjumaður. Allir hinir í tilvonandi vinahóp voru vinstrisinnar og voru samræður okkar iðulega þrætubók um gildi þessara tveggja hugsjóna.

Það var svo ekki fyrr en 1980, þegar ég var kominn í MH og flestir hinna í MK, að ég skipti um lífsskoðun, gekk af trú minni á hindurvitni og gerðist félagshyggjumaður. Um leið fjarlægðist ég Kidda nef, en byrjaði að umgangast þessa gömlu kreðsu frá því sumarið '78 af miklum móð. Fyrsta verk með þeim var að við gerðumst persónulegir rótarar fyrir Kalla Sighvats kringum tónleikana Rokk gegn her. Gott ef við vorum ekki líka gæslumenn úti í sal. Við vorum auðvitað allir að drepast úr lotningu fyrir meistaranum og puðuðum með Hammondinn niður þrönga stiga með mestu ánægju. Og svo kynntumst við líka Tolla Morthens og náðum að anda að okkur sama súrefni og bróðir hans, stórstjarnan.

Reyndar var Kristinn ekki partur af þessu ævintýri og ekki man ég hvort Steinn var þarna. En HC og Trausti voru örugglega partur af þessu tími. Og um þetta leyti datt líka inn í hópinn ókunnugur piltur sem þeir félagar höfðu kynnst og var úr austurbænum, Gunnar Hjálmarsson. Þeir kölluðu hann vangefna frændann, sennilega vegna þess hve svipurinn á honum var aulalegur.

Stein Skaptason tók ég í sátt um þetta leyti. Við hittumst í strætó á sautján ára afmælisdaginn minn og ég bauð honum í heimsókn um kvöldið af því tilefni. Og maðurinn reyndist gerbreyttur, úr honum allt þetta ódæla og baldna, en komin til skjalanna sjálfshæðin kímni og áhugasemi um skemmtilega hluti. Hann hefur síðan verið einn minn traustasti trúnaðarvinur.

En Kristinn Jón hvarf af landi brott nokkrum árum seinna og hefur ekki sést hér síðan. Nánari upplýsingar um hann má finna í bókinni New York New York eftir Stefán Jón Hafstein.

Á nýjársdag árið 2000 hugleiddi ég að tölta niðrá Lækjartorg og gá hvort þar kæmi ekki sendill með símskeyti, því til staðfestingar að Kristinn myndi eftir áskoruninni. En þegar til kom nennti ég því ekki.

Það hefði örugglega orðið fýluferð.