Að nýta vopn andstæðinganna

Einhver fallegasti þáttur mannlífins að mínu mati felst í því þegar úthrópaðir þjóðfélagshópar taka upp háttu kúgara sinna og byrja að nota hin niðrandi orð um sig sjálfir. Þegar vopnin eru slegin úr höndum fordómapúkanna með þessum hætti er ekki annað að sjá en að það dragi umtalsvert úr andúðinni.

Skýrasta dæmið eru hommar og lesbíur. Ég man eftir þeirri umræðu íslenskufræðinga að taka upp orðin hómi og lespa yfir þennan þjóðfélagshóp, enda voru hin orðin hlaðin fyrirlitningu. „Djöfulsins hommi ertu“ var notað í tíma og ótíma, jafnvel bara gegn þeim sem þóttu ekki alveg nógu kúl í framgöngu.

Ég man til dæmis eftir því þegar við strákarnir í Bless vorum nýbúnir að uppgötva Spaugstofuna og karakterinn „Kristján heiti ég Ólafsson“. Eitthvert laugardagskvöldið, þegar stefndi í eitt af þessum lokuðu viskífylleríum okkar þar sem Magical Mystery Tour snerist á fóninum út í það óendanlega, settumst við niður til að horfa á Spaugstofuna. Ari bassaleikari hafði aldrei áður séð Kristján Ólafsson og þótti mikið til koma. “Djöfulsins hommi er þetta“ gargaði hann þegar Kristján gerði sig líklegan til að ríða páskaeggi eða eitthvað.

Svona voru þessir tímar.

En svo fóru samkynhneigðir bara að nota þessi orð yfir sjálfa sig eins og ekkert væri. Og maður hefur meira að segja heyrt þá nota orðið kynvillingur hver um annan, auðvitað í húmor, en þar með hafa þeir upprætt hina niðrandi merkingu. Og í dag finnst fáum eitthvað athugavert við samkynhneigða og orðin hommi og lesbía eru bara skilgreiningarorð á ný.

Þetta gera blökkumenn í Los Angeles líka þegar þeir ávarpa hver annan með orðinu „nigger“. Og á Vantrú köllum við okkur sjálf vantrúarseggi. Ég get vel séð fyrir mér að þessi aðferð geti nýst öðrum hópum sem þurfa að kljást við fordóma og niðrandi orðalag. Sjáið til dæmis fyrir ykkur tvær vinkonur með austænt yfirbragð segja við skólafélaga sína: „Við hrísgrjónin ætlum í bíó í kvöld, vill einhver koma með?“