Bloggið
Ég er að hugsa um að taka mér blogghlé í sosum tvær vikur meðan ég er að skipta um heimaland. Í millitíðinni bendi ég fólki á dagleg skemmtiskrif Refsins Loka á korktöflunni minni.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
Ég er sem stendur að lesa mig í gegnum bókina Tolerance eftir Hendrik Willem van Loon (hökukallinn hér að neðan) í ágætri þýðingu Níelsar Dungal (sem af einhverjum ástæðum lætur bókina heita á íslensku Frelsisbarátta mannsandans). Bókin er firnagóð úttekt á því hvernig þjóðfélög blómstra þar sem hugsanafrelsi fær að ríkja, og hvernig rétttrúaður, jafnt pólitískur og trúarlegur, gerir sér stöðugt far um að draga allt aftur til steinaldar.
Níels á í formála ágætan sprett, t.d. þar sem hann segir:
Þegar farið er að leggja hlutfallslega allt of mikið upp úr pólistíkum rétttrúnaði, en minna upp úr öðrum nauðsynlegum hæfileikum, svo að rétttrúaðir miðlungsmenn ná meiri völdum en þeir eiga skilið, en hæfileikamennirnir, sem annaðhvort eru pólitískir andstæðingar eða pólitískir trúleysingjar, fá ekki að njóta sín, er voði fyrir dyrum í andlegum efnum. Sú þjóð, sem þannig er ástatt um er komin út á hættulega braut, því að hún stefnir út í þá ánauð, sem Carlyle segir, að sé hinn eini raunverulegi þrældómur: Þegar vizkan er látin þræla fyrir heimskuna.
Og áfram heldur Níels:
Hver, sem les þessa bók getur ekki komizt hjá að furða sig á, að menn skuli hafa getað lent í alvarlegum deilum og jafnvel orðið að missa lífið fyrir skoðanir á trúmálum, sem öllum þorra manna þykja nú ekkert athugaverðar. Nú finnst okkur sjálfsagt að láta menn í friði, hvaða trú, sem þeir hafa.
Væntanlega eigum við eftir að læra sömu lexíuna á stjórnmálasviðinu, en um fram allt þyrftum við að geta tekið stefnu hins siðaða, frjálslynda og víðsýna manns, sem fordæmir ekki aðra fyrir skoðanir þeirra og níðir niður, ef þeir hugsa á annan veg en hann sjálfur, heldur ber fulla virðingu fyrir þeim, sem öðru vísi hugsa og er ekki allt of sannfærður um, að sín skoðun sé sú eina rétta. Og ef hann þarf að berjast fyrir skoðunum sínum, berst hann ávallt drengilega og grípur aldrei til óheiðarlegra vopna, né lætur reiði stjórna gerðum sínum. Því að, eins og gamli dr. Johnson sagði, „það eru fáir hlutir, sem eru verðir reiðinnar, og enn færri, sem réttlæta illkvittni“. Á því má öðru frekar mæla siðmenningarástand þjóðarinnar, að frjálslyndi og umburðarlyndi ríki í viðskiptum manna á milli, og þótt deilur séu háðar - og þær verða að vera til, meðan menn eru andlega lifandi, en þó ekki allir steyptir í sama mót, - að þær séu háðar kurteislega, með fullri virðingu fyrir skoðunum andstæðingsins.
Einmitt. Ég myndi þó orða síðustu setninguna aðeins öðruvísi: "...að þær séu háðar kurteislega, með fullri virðingu fyrir því að andstæðingurinn hafi aðrar skoðanir." Ég get einfaldlega ekki litið svo á að allar skoðanir séu jafn réttháar. Eða með orðum Páls Skúlasonar:
...skoðanir eru ekki einkamál þeirra sem þær hafa og þess vegna er manneskju ekki sýnd nein óvirðing þó að skoðanir hennar séu ekki virtar. Öðru nær, ein mikilvæg leið til að sýna fólki virðingu og tillitssemi í hinu daglega lífi er að gagnrýna hugmyndir þess og skoðanir, enda leitast vinir við að leiðbeina hver öðrum.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
Í Fönikíu hafði loftslagið lítið að segja. Kynið var sterkt, og þjóðin hafði góð verzlunarsambönd. Samt leið landið undir lélegu skipulagi á þjóðarbúskapnum. Lítill flokkur útgerðarmanna hafði lagt undir sig öll auðæfi og komið á stirðri einokunarverzlun. Þess vegna hafði stjórnin í Týrus og Sídon snemma komizt í hendurnar á þeim, sem auðugastir voru. Fátæklingarnir, sem fengu ekkert tækifæri til að reyna framkvæmdalöngun sína, urðu sljóir og kærulausir, og Fönikía hlaut sömu örlög og Karþagó. Hún tortímdist fyrir skammsýna eigingirni stjórnendanna.
- Hendrik Willem van Loon
Það ætti að vera sársaukalaust að hugleiða þessi orð í svo sem hálfa mínútu.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
Það eru ekki mörg ár síðan maður talaði af lítilsvirðingu um menn sem voru staddir í "mid life crisis." Maður gat fjálglega haft að spotti stressaða miðaldra eiginmenn sem skapvondir stóðu út í miðjum laxveiðiám og börðu þær flugustöngum. Man eftir hláturskastinu yfir vöðlunum sem fengust í veiðimannabúðinni í Hafnarstræti og voru í raun sambland af vöðlum og gúmmíbát. "Kjörgripur fyrir menn í midd læf kræsis" sagði maður. Hugtakið var skammaryrði í orðabók okkar félaganna.
Og ekki er á Íslandi almennt talað af neitt meiri virðingu um hina séríslensku útgáfu þessa ástands, gráa fiðringinn. Engar skepnur á yfirborði jarðar eru jafn átakanlega aumkunarverðar og þessi kallagrey á fimmtugsaldri sem eru búnir að klæða sig upp í nýjustu unglingatísku og eru eins og flaðrandi hundar upp um stelpur sem gætu auðveldlega verið dætur þeirra.
En miðaldrakrísan er svo miklu miklu meira dæmi en bara einhver hallærishegðun frústreraðra sorrí ýstrubelgja með skallamyndun. Þetta er raunverulegt breytingaskeið með óhjákvæmilegri sálarkreppu af verstu sort.
Og allt þetta verður manni að sleggju í haus þegar þessi fjárans öldrunarsjúkdómur hittir mann sjálfan fyrir. Því maður þarf ekki að vera harðgiftur átján barna faðir í grautfúlu hjónabandi til að súpa seyðið af þessu ógurlega breytingaskeiði. Þetta hendir víst alla karlmenn.
Ætli "niðrávið" upplifunin sé ekki verst. Þessi kennd að maður sé að komast af léttasta skeiði og brátt verði lítið annað að gera fyrir mann en bíða dauðans, verðlaus og án nokkurrar teljandi afreka. Framtíðin ein langdregin "downhill" períóda sem endar í kölkun og stjórnlausum þvaglátum. Andlitið sem mætir manni í speglinum byrjað að fá á sig yfirbragð gamalmennis og æ erfiðara að halda sér grönnum.
Á sama tíma stendur maður sig að því að góna á 15 - 16 ára skutlur og undir kraumar sorgin yfir því að ekki er nokkur möguleiki á því að þær vilji eiga mann, viðhorf og viðmið samfélagsins sjá til þess.
Allt verður verðlaust og tilgangslaust. Og sé maður bloggari hellist bloggóbeitin yfir.
Þið ungu menn sem lesið þetta: Itt vill happen tú jú! Ég vona bara svo sannarlega að þið verðið ekki jafn illa fyrir barðinu á þessu og ég.
En það er reyndar eitt sem er verra en vera staddur í miðaldrakrísunni og það er sú staðreynd að þegar henni sleppir er maður löglega orðinn það sem alltaf hefur vofað yfir en aldrei verið hugsað mikið um, þetta hræðilega sem enginn karlmaður vill nokkurn tíma verða: kall.
Ég get ómögulega séð mig sjálfan sem kall. En svo fer sem fer. Besta ráðið í stöðunni er held ég bara að eldast með reisn og gæta þess að verða ekki átakanlega hallærislegur á komandi árum. Eða vera bara skítsama um þetta allt saman.
Já, það er best.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
|