Bloggið
Kynnið ykkur þessa grein breska grínistans Terry Jones. Veltið svo fyrir ykkur þessum orðum úr bloggi dagsins hjá Sigga Pönk:
Hermönnum bandaríkjanna er uppálagt að biðja fyrir forseta sínum og ráðuneyti hans. Þeir fá litla bók í hendurnar með bænum fyrir vikuna til að lesa. Eitt blaðanna er hægt að rífa úr til að senda til Hvíta Hússins til að forsetinn viti af því að hermenn hans biðji fyrir honum. Ein bæn er fyrir hvern dag vikunnar í bæklingnum.
Sunnudagsbænir hljóðar svo: "Ég bið að forsetinn og ráðgjafar hans leiti eftir visku guðs og treysti ekki á eigin dómgreind," og mánudagsbænin: "Ég bið að forsetinn og ráðgjafar hans búi yfir nægilegum styrk og hugrekki til að breyta rétt þrátt fyrir gagnrýni."
Hinir sannkristnu eru duglegir við að benda á að þeir sem fari fram með morðum og ofbeldi í nafni kristindómsins geti ekki talist kristnir, hugmyndakerfið gangi út á hið þveröfuga, nefnilega kærleika og fyrirgefningu. Því getur varla verið að George Bush sé kristinn, sé mark takandi á þeim.
Bush segist vera frelsaður Kristsmaður og óstaðfestar heimildir segja að hann telji sig útvalinn af Guði til að uppræta hið illa.
Ef satt er þá er það ansi geðsjúk pæling, ekki satt?
Verst fyrir hinn kristna málstað að slíkt og þvílíkt hefur loðað við hið geistlega vald allar götur. Menn telja sig vera að fara fram í nafni guðs síns þegar þeir myrða og pynta saklausa borgara. Sjáið rannsóknarréttinn í Evrópu á miðöldum. Sjáið tilskipanir ýmissa páfa t.d. Páls V. sem gerði Galíleó lífið leitt.*
Spurningin er hvort allir þessir menn hafi verið geðbilaðir eða hvort eitthvað geti verið athugavert við hugmyndafræðina sem þeir aðhylltust. Það vill nefnilega svo til að þegar menn gangast inn á ákveðin trúarbrögð þá fá þau á sig mynd "hins góða" í hugum þeirra. Öll önnur hugmyndakerfi verða þar með að "hinu illa" eða í besta falli að villuráfi.
Það er í krafti þessa sem menn leggjast í dráp og grimmdarverk. Það er jú alltaf verið að berja á "hinu illa" svo þetta er bara allt í fínu lagi.
* Hver sem þekkti Pál V. mátti aldrei búast við neinni miskunn frá honum. Hann trúði því svo fastlega, að hann hefði hafizt til sinnar miklu tignar fyrir sérstakar aðgerðir heilags anda, að hann var sannfærður um að hann gæti ekki framið neitt ranglæti, hversu grimmúðlegt sem það var.
- Níels Dungal, Blekking og þekking, bls. 87.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
Kallið mig vænisjúkan, en mér finnst ekki einleikið að tvær frábærar svargreinar Sigurðar Hólm Gunnarssonar við óvægnum ummælum biskups í garð trúlausra fáist ekki birtar mánuðum saman í Mogga og DV.
Í desember birtist viðtal við Karl Sigurbjörnsson þar sem hann segir nánast berum orðum að trúleysingjar séu siðlaust fólk sem hafi snúið baki við öllu því sem fólki er heilagast. Í sama mánuði sendi Sigurður hrikalega góða svargrein sína inn á DV, þar sem útlistað er í þaula hvernig kristni og kirkja hafa fremur verið dragbítur á siðmenntuðu samfélagi en hitt.
Greinin er enn óbirt.
Biskup beit svo höfuðið af skömminni í áramótaræðu sinni þar sem hann ræðst harkalega að þeim sem ekki kjósa að varpa skynsemi sinni á altari hindurvitna, segir m.a.s. skoðanir þeirra ógna mannlegu samfélagi. Sigurður svaraði um hæl og benti á hve gersamlega út úr kortinu þessi ummæli séu, en hefur ekki enn fengið skrif sín birt.
Ég ætla að fara á stúfana og athuga hvort ekki sé hægt að koma upp klukku sem telur dagana frá því að greinarnar voru sendar inn. Komist ég yfir slíka set ég hana á valseðilinn hér til hliðar.
Moggi og DV, þið getið sparað mér ómakið og haldið andlitinu með því að birta þessar greinar strax á næstu dögum.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
Þeir eru margir sem setja The Shaggs á í partíum og hlæja dátt. Falskir gítarar, ruglingslegar laglínur og taktvilltur trommuleikur eru einfaldlega of sérstætt áreiti til að annað sé hægt en flissa.
Við fyrstu hlustun.
En þegar farið er að grufla ofan í þessa einkennilegu og mjúku stelputónlist opnast sýn á allt talentið og frumleikann sem ekki blasir við í fyrstu.
Þeir sem mikið hafa lagt sig eftir erfiðri djassmúskík á borð við sixtís Miles og Coltrane eru kannski með vanara eyra fyrir þetta. En með ítarlegri hlustun held ég að allir ættu að geta skilið snilldina sem þarna er á ferð.
Gítarstelpurnar tvær eru gersamlega samspilaðar í flutningi sínum, þær þekkja flóknar laglínurnar út og inn, gefa hverri hendingu hljóm sem hæfir og ná á stundum að rugla tóntegundaskyn áheyrandans eins og færustu djassarar.
Trommusystirin hefur einfaldlega gefið skít í að reyna að fylgja öllu rúbatói laganna eftir og í stað þess dottið niður á þá bráðsnjöllu lausn að markera sitt eigið tæm ofan á allt saman. Það táknar þó ekki að hún sé ekki að hlusta eða sé ekki meðvituð um hvar hinar eru staddar, heldur fylgir þvert á móti eftir hverjum kaflaskiptum svo unun er á að hlýða.
Kannski þessi orð lýsi þessu betur:
There are basically two schools of thought on the Shaggs. The first is that they're geniuses. The second is that they're retarded. I've been a musician for 30 years and I can't tell which is fact, but in any case, this is a seminal recording. At first listen the drummer sounds like she's taking a dump, but closer attention reveals there's some amazing polyrhythms going on. For all the talk of the two guitars being "out of tune", they mesh perfectly. Note too, the perfect unison vocals. Also the lyrics are innocent and beautiful, lacking any pretension.
Ég fullyrði að þessar stelpur hafi dottið niður á alveg nýja tónhugsun, sem á meira skylt við indverska músík en vestræna. Er þó hvorugt. En hvað er það sem gerir My Pal Foot Foot að svona góðu lagi? Fyrir utan augljóst sakleysi og fegurð sem aðeins taugakerfi táningsstelpna ná að framkalla þá er hægt að benda á nokkur atriði í lagasmíðinni sjálfri:
Lagið byrjar á úthugsuðu trommuintrói sem samanstendur af tveimur mótívum. Hið fyrra er eins konar billdöpp fyrir það síðara og bæði eru þau endurtekin en nú með gítarforhljómi sem leysist niður á gunntón á algerlega lógískan máta rétt áður en fyrsti A-kafli hefst:
My pal's name is Foot Foot (Foot Foot)
He always likes to roam
My pal's name is Foot Foot (Foot Foot)
I never find him home
En bíðum nú við! Lagið er í kirkjutóntegund, því svo virðist sem forhljómurinn frá því áðan sé grunnhljómur lagsins. Og samkvæmt því ætti módið að vera mixólídían en mér er gersamlega fyrirmunað að greina hvort svo sé. Þessi fyrsti A-kafli er frekar svona glaðlegur, enda tónalítetið dúr. Þessi gleði heldur áfram yfir í B-kaflann:
En svo hefst galdurinn, því í A-kaflanum sem á eftir fylgir fer í gang harmþrungið hljómferli, eitthvað sem minnir á I dúr - V moll eða IV moll. Áhrif þess eru þau sömu og í "You Only Live Twice" þó hljómasamsetning sé eilítið önnur og skringilegri enda tensjónirnar ofan á hverjum hljóm mjög dökkar. Þetta sorgarferli stendur síðan út allt lagið og gefur því dökkan og sáran undirtón. Og þegar þessi varíasjón er farin af stað fær lagið sterkt módaldjass-svipmót, þar sem melódían hefur spunakeim og hljómarnir tveir mynda kolsvart Coltrane-ískt mode. Lennon & McCartney hefðu ekki gert betur.
Og það er fleira dökkt á ferðinni, því raddir systranna eru óvenju dimmar og lágstemdar í þessu lagi. Þær gefa heildarmyndinni því fallega milt yfirbragð.
Trommutakturinn í laginu er virkilega áhugaverður. Það mætti alveg taka feil á honum og rokkabillý, en hver taktur er þó brotinn upp með hala sem virðist tilviljanakennt hvar lendir, þótt heildarstrúktúrinn haldi sér fullkomlega. Þetta er í raun svo flókið að ég gæti varla leikið þetta eftir þó ég myndi sökkva mér ofan í analísur á þessu.
Þetta lag á systurlag í Things I wonder, þar sem hljómferlið er svipað. En ætli lagið My Cutie sé ekki fegurðardrottning þessara nýstárlegu tónskálda. Það lag gæti sem best verið eftir Gunnar Þórðarson á Trúbrot-tímabilinu.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
Í fyrra þegar ég skrifaði svargreinar mínar við greinum prestanna í Moggann varð ég alveg rasandi hissa á því hve léleg mótrök komu gegn málflutningi mínum, ef þá einhver. Svo virðist sem íslenskir guðfræðingar hafi aldrei þurft að taka vitræna afstöðu til efahyggju á borð við þá sem ég ber á borð, og verða því bara sárir og hryggir yfir því að einhver skuli voga sér að gagnrýna hugmyndakerfi þeirra.
Og nota það sem rök.
Í umræðu gærdagsins, þar sem mér tókst fyrir misskilning að pönka upp mærðarlega fræðimannaumræðu, tók ég eftir þessu sama. Og get ekki að því gert að spyrja mig að því hvers konar nám fari fram þarna í guðfræðideildinni. Því ef allt væri með felldu ættu athugasemdir mínar og fullyrðingar einungis að kalla fram þreytulegt bros á andlit guðfræðinganna og þeir síðan að koppípeista alþekkt og skotheld mótrökin inn í tilsvör sín.
Þeir virðast ekki hafa nein.
Ég leyfði mér í umræðunni að halda því fram að ef námið í guðfræðideildinni færi fram undir merkjum gagnrýninnar hugsunar myndi deildin útskrifa tóma aþeista. Gærdagurinn styrkti mig í þeirri skoðun. Það vantar þarna átakanlega almennilegan kúrs um efahyggju, þar sem rök fyrir því að trúarbrögðin boði hindurvitni eru krufin og mótrök fundin. Einnig þyrfti í þessum kúrsi að taka vandlega á siðfræði Biblíunnar og fleiri trúarrita, svo þessir guðfræðimenntuðu menn standi ekki bara og gapi þegar þeir fá að heyra að Biblíusiðfræðin sé kannski bæði úrelt og langt í frá algóð.
Skyldulesefni kúrsins Efahyggja ætti að vera þetta:
- George H. Smith - Atheism: The Case Against God
- Dan Barker - Losing Faith in Faith (sér í lagi kaflinn um siðfræði Biblíunnar og þessi um hvort tilvist Jesú sé sagnfræðileg staðreynd)
- Níels Dungal - Blekking og þekking
- Carl Sagan - Demon Haunted World
Svo mætti hafa rit Ingersoll, Thomas Paine, James Randi, Þórbergs og fleira fólks til hliðsjónar. Og ekki þarf að taka fram að auðvitað á kennarinn að vera skeptíker.
Ég þori næstum að lýsa því yfir að sú guðfræði sem kennd er í guðfræðideild Háskólans eigi lítið skylt við fræðigrein. Þetta er miklu fremur eins konar iðnnám til prests og ætti því fremur heima í Iðnskólanum eða sérstökum prestaskóla.
Það má í það minnsta velta því fyrir sér hvort trúaðir menn séu vel til þess fallnir að fjalla um trúarbrögð á faglegan og fræðilegan hátt, svo augljóslega sem lífssýn þeirra rænir þá gagnrýninni hugsun. Enda hefur það sýnt sig að þessi stétt manna hefur tilhneigingu til að daga uppi í fílabeinsturni, lítandi stórt á sig og mikilvægi sitt, en getur svo með engu móti réttlætt það að trúarbrögðum sé haldið að fólki og dælt í það opinberu fé, sé gengið á þá.
En guðfræðingurinn Þorkell hefur nú boðist til að svara grein minni Já, kirkjan boðar hindurvitni með fræðilegum rökum. Ég hlakka svo sannarlega til að sjá það.
Og kannski er guðfræðideildinni ekki alls varnað, því ég sé að nú er boðið upp á 30 eininga þverfaglegt nám í almennum trúarbragðafræðum. Kannski maður skrái sig bara í það og geri sig þar með málsmetandi í umræðunni.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
Ég hef undanfarna sólarhringa verið í dálítið áhugaverðum umræðum á þessari síðu hér. Ástæðan er þessi síða hér og þörfin sem ég fann hjá mér til að benda á að hið geistlega vald í vestrænum ríkjum eigi ekkert að vera að skipta sé að milliríkjamálum á borð við stríð.
Blóðug saga kristninnar sýnir okkur að því valdi er nefnilega ekki treystandi.
Allt gekk vel í þessari umræðu þar til kom að því að ég leyfði mér að kalla yfirnáttúruþátt trúarbragðanna hindurvitni. Þá allt í einu skruppu menn saman í heilagri vandlætingu og hófu að álasa mér fyrir skítkast.
Skítkast? Það er nákvæmlega ekkert ómálefnalegt við að kalla yfirnáttúru trúarbragðanna hindurvitni. Slík fullyrðing er bæði vel ígrunduð og ágætlega rökstudd. Ég hef ekki enn séð nein fullnægjandi rök gegn henni, en þess meira af einhverjum ómálefnalegum reiðilestri.
Og gagnrýni mín er fyllilega verðskulduð, þegar tekið er tillit til þess að ríkið heldur úti rándýru hindurvitnabatteríi á kostnað skattgreiðenda. Ef þessir menn vilja verja það verða þeir að koma með rök.
Ég bíð eftir að sjá það gerast.
Uppfært að kvöldi: Kommentakerfið á síðunni hans Þorkels er komið í þrot. Ég set síðustu færslu mína því inn hér:
Til Hafsteins:
Einmitt, við getum ekkert vitað um tilvist Guðs. Þar með er líka siðlausara að halda henni fram og hræða fólk til fylgilags við hann heldur en gera það ekki.
Til Árna Svans:
Þú sakar mig um roðasíld. En ef þú lest þetta allt saman yfir muntu sjá að umræðan þróaðist í þessa átt, ég var ekkert einn um að teyma hana hingað.
Annars er öll þessi umræða hræðilega lituð af því hvað þið lítið stórt á ykkur, guðfræðimenntaðir mennirnir, og eruð mikið að sussa á óþekka strákinn sem kemur og er með skítkast, truflar fræðilega umræðu. Þessi orðræðuaðferð ykkar verður alveg sérdeilis hallærisleg í ljósi þess hvaða málstað þið eruð að verja, hindurvitni og úrelta siðfræði sem þið étið upp gagnrýnislaust, þótt þið gefið ykkur út fyrir annað.
Svo er ég sakaður um hroka.
Til Þorkels:
Ég bíð spenntur eftir analísu þinni á grein minni. Netfangið er birgir@birgir.com
Góðar stundir.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
Var að lesa grein Mikaels Torfasonar á vef JPV útgáfunnar. Þetta er ágæt grein þótt hún byggi reyndar á sömu rökvillunni og þessi hér, en eitt var það sem sló mig gersamlega út af laginu:
[Danskir og sænskir nýnasistar] elska víst Saddam og mæta alltaf með sendinefnd í afmælið hans og voru að lýsa yfir stuðningi við hann í [Ekstra Bladet]. Eru meira að segja með söfnun og ætla að senda vopn, matvæli og jafnvel mannskap þarna niður eftir til systurflokks síns í Arabíu. “Já, já,” var það eina sem ég gat sagt við Akmed og hugsaði þessum Vinstri-grænu fíflum á Múrnum þegjandi þörfina.
Bíddu, er ekki eitthvað athugavert við þessa mynd? Ég hélt að nasismi gengi út á eitthvað allt annað en huggulegt saumaklúbbs- samband við fólk af "lægri kynstofni". Er hann ekki einangrunar- stefna í krafti genetískra yfirburða, þar sem hinum óæðri er fyrirkomið út í hafsauga svo hægt sé að uppfylla jörðina hinni réttu genetík? Eða hef ég alla tíð verið að misskilja eitthvað þetta lífsviðhorf?
Táknar þetta að ef það væru stórir nasistaflokkar í hverju landi, þá myndu þeir vera í svona vinarbæjarsambandi sín á milli og endalaust í huggulegum heimsóknum hver til annars? Myndi það ekki þá sjálfkrafa uppræta hugsjónina, með því að í kjölfarið yrði til skilningur á menningu og siðvenjum annarra þjóða/kynþátta og í kjölfarið virðing fyrir slíku?
Sjáiði ekki fyrir ykkur fagnaðarfundina þegar sendinefnd þjóðernissinna frá Kenýa mætir til landsins með prik í hendi og situr veislur á Hótel Sögu, fer í skoðunarferðir á Gullfoss og Geysi og hleður gjöfum á Hlyn og félaga? Hún endurgeldur síðan heimboðið og bleiknefjarnir fá að kynnast menningu, listum og hefðum negraþjóðarinnar.
Ef þetta er rétt hjá Extra Bladet fæ ég ekki betur séð en nasisminn sé málið. Hann er greinilega kjörinn til að koma á heimsfriði, svo vel er hann fallinn til að efla virðingu og velvild þjóða í milli. Eina sem þarf að gera er að koma á nasistastjórnum í öllum ríkjum veraldar.
Já, þá verður gaman að lifa.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
Karnevalið hér er í hámarki. Allt svæðið er á gargandi fylleríi og eftir tæpan sólarhring fer ein lítil sardína út á rúmsjó í brennandi báti, alveg eins og í útfararsenu myndar Ágústs Guðmundssonar uppúr Gísla sögu Súrssonar.
Hvarvetna gaula græjur á blasti. Og oftar en ekki er það sólarlandasmellur síðasta árs sem er á fóninum - Asereje með skvísunum í Las Ketchup.
Það er ekki oft sem heimskuleg popplög á borð við þetta ná mér. En það eru nokkrar veigamiklar undantekningar á þessu lagi sem gera það fábrugðið hinu venjulega drasli:
Fyrst er það spennan. Tónlist gengur meira og minna út á að skapa spennu og slaka á henni til skiptis. Þetta er hægt að gera með margvíslegum hætti, hljómferli, melódíu, tóntegundaskiptum eða hryn, nú eða bara í flutningi þess. Til dæmis má staðsetja nótur framarlega eða aftarlega í bítinu (sbr. Thelonius Monk), tefja og hraða hrynjandi eða rugla skyn áheyrandans með krosshryn. Róleg lög geta með þessum hætti orðið yfirgengilega hlaðin orku, rétt eins og skortur á öllu svona gerir lög alveg flöt, þrátt fyrir hratt tempó og hávaða.
En hvað er svona gott við Asereje? Ætli það sé ekki bara blanda af mörgu. Melódían í erindunum er til að mynda krómantískur niðurgangur í hröðum áttundupörtum sem rífur upp á manni eyrun. Þessi A-kafli er líka mjög stuttur og manni fljótt hent af stað í ferðalag yfir brú. Bæði hljómakyrrstaða erindisins og tyrkneskt bítið víkja fyrir eins konar "tekið á rás" ferli sem endar í afar óvenjulegum og flottum forhljómi inn í viðlagið, auk þess sem melódían heldur allan tímann áfram að vera fullkomin vélbyssa.
Kórusinn er svo alveg gríðarlega orkuríkur, hálfgerður tryllingur. Og á snjallan máta speglar hann erindin á þann hátt að þar sem áður var niðurgangur í melódíu er nú hljómagangsræpa sem viðheldur stöðugri tensjón.
Einungis ræfillinn í þessu lagi er slappur, gæti sem best verið með Sálinni.
Það er óskaplega sjaldgæft að heyra einhverja svona tilburði frá íslenskum popplagasmiðum. Þeir virðast hafa tilhneigingu til að sleikja alltaf mylsnuna af borðum næsta manns. Og í kjölfar vinsælda Las Ketchup má búast við að öll framanskráð trikk verði notuð í sumarsmellum þessa árs á Íslandi.
Aðeins eitt við því að segja: Hættiði þessari lágkúru, kæru landar af tónskáldakyni og reynið að fá einhverjar sjálfstæðar hugmyndir!
Asereje hefur allt sem gott popplag þarf að bera, spennu, prógress og óvenjulegt tvist. Í það minnsta nær það slíku tangarhaldi á mér að mig langar mest að æða út núna, fletta mig klæðum og dansa og djöflast gargandi uppi á efsta sviði.
Kannski maður geri það bara. Ég er í það minnsta dottinn íða.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
Ég er í afneitun á þetta stríð. Og það er ekki oft sem ég fer í afneitun, enda frægur af endemum fyrir að vilja skilja eðli hlutanna.
En ég meika ekki þetta stríð. Meika ekki augljóst mannfallið þegar mæður allra sprengna falla á vesalings fólkið í Baghdad og öðrum borgum. Nei, þetta er ekki að gerast, það er ekkert stríð.
Og þó. Ég held ég sé búinn að missa hæfileikann til afneitunar, áralöng gagnrýnin hugsun mótar svo sterklega andlegar venjur mínar. Það er engin undankomuleið.
Þetta er vonlaus veröld og því miður get ég ekki annað en séð það. Í dag öfunda ég hina kristnu, sem geta glaðir gengið út frá því að allt sé þetta partur af einhverju guðlegu plani og þeir muni innan skamms sitja við fimmréttað veisluborð (muna að nota ysta gaffalinn fyrst) í Paradís. Í dag sé ég að rökhyggjan er líffræðileg perversjón. Engri lífveru er hollt að þekkja hinstu rök tilverunnar, því uppskeran er aðeins vonleysi.
Til hamingju trúmenn. Í dag viðurkenni ég sjónarmið ykkar. Ég veit að þið hafið ekki rétt fyrir ykkur um heiminn en þið hafið rétt fyrir ykkur um hvernig horfa skuli á hann. Þið hafið indæla falska huggun í raunum ykkar, eigið sýn á dásamlega framtíð í velferðarríki eilífðarinnar, fjarri stríði, hungri og eymd.
Í dag viðurkenni ég trú ykkar. Ekki reyna samt að telja mig inn á hana, mér er of vel kunnugt um hve óraunhæf hún er. Ég sé sannleikann nakinn og hráan og get ekki annað þótt ég fegin vildi.
Til hamingju trúmenn. Ég er hættur að amast við lífssýn ykkar. Stend bara og horfi á. Því í raun er ég eins og maðurinn með röntgenaugun, sem sér bara beinagrindur hvert sem litið er. Hann veit af holdinu, þráir holdið, en augun svíkja - sjá of vel.
Úti gaula kaþólikkar í karnevalvímu.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
Djöfull er ég orðinn þreyttur á þessu stríði. Er að hugsa um að leiða það alfarið hjá mér næstu daga.
Þegar S.H. Draumur var og hét minnist ég þess að hafa sagt í viðtali við Þorstein J. að ég væri öfgamaður í tónlist, hefði jafngaman af sentímental músík og hráu rokki. Leiddist hins vegar allt miðjumoð.
Ég hef ekkert breyst.
Nema þá kannski að því leyti að viðkvæmnisleg tónlist á enn greiðari aðgang að mér en fyrr, á kostnað rokksins. Svo virðist sem mér sé einhver sérstök fróun í því að hlýða á mýkt og fiðlur og gæti sem best sætt mig við að heyra aldrei meir barið á trommu.
Þegar ég tók þátt í uppsetningunni á Hedwig í Loftkastalanum þóttu mér alltaf rólegu lögin mun áhugaverðari en rokkdrullan, þótt kraftmikil væri. Og svo sterkum tökum náði lagið Wicked Little Town á mér að á sumum sýningunum varð ég að passa mig á að fara ekki að grenja meðan við fluttum það.
Einhver myndi kalla þetta tilfinningalegt óstabílitet.
Þegar ég sá svo myndina, sitjandi í hópi samstarfsfólksins úr sýningunni, beið ég spenntur að kæmi að þessu lagi. Og það urðu engin vonbrigði, því flutningur Víet-Nam beibanna inni á barholunni var með þeim hætti að ég sveif upp í unaðshæðir.
Verst að þessi floppuppfærsla setti mig á hausinn. Þetta átti að verða sumarvinna mín þegar ég var á kafi í háskólanámi, en varð þess valdandi að ég varð að selja íbúðina mína til að geta klárað námið.
Og í dag á ég ekki bót fyrir rassgatið á mér, en sem betur fer enn nóg af sköpunarkrafti. Og ég er á leiðinni til Íslands að spila inn á plötur.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
Á öllum tímum frá því kristnin festi sig í sessi hafa menn talið sig hafa í höndum sannanir þess að upp séu að renna hinir síðustu tímar. Að spádómar Biblíunnar séu nú loks að rætast.
Opinberunarbókin tiltekur drepsóttir, plágur og stríð. Í hvert sinn sem slíkt herjar er það talið tákn um að nú séu endalokin í nánd.
En það þarf ekki einu sinni stríð og plágur til. Ýmsir hafa gegnum tíðina talið sig geta reiknað endalokin út, oftast út frá einhverjum setningum í ritningunni, nú eða með því að grauta eitthvað með tölugildi orða frumtextans. Lítum hér á nokkur dæmi:*
- Árið 992: Það var árið 960 að Bernharð af Túringíu tilkynnti að útreikningar hans sýndu að jörðin ætti aðeins 32 ár eftir. Sem betur fer lést hann áður en að þessu dægri kom og þurfti ekkert að afsaka klúðrið.
- 1186: Stjörnuspekingurinn Jóhann af Tóledó dreifði árið 1179 bæklingi þar sem stóð að heimurinn færist þegar allar (þá kunnar) plánetur væru í einu staddar í Voginni. Það gerðist ekki.
- 1260: Jóakim af Flore reiknaði með snilldarlegum hætti út að þetta ártal væri hið rétta. Neibb.
- 1504: Þann fyrsta febrúar þetta ár átti heimurinn að farast í nýju syndaflóði ef eitthvað væri að marka breska stjörnuspekinga. Flóðið átti að hefjast í London. Það var ekkert að marka þá, en tuttugu þúsund manns yfirgáfu heimili sín. Og þegar ekki kom dropi úr loft þennan dag þá þurftu þessir stjörnuvitlausu kjánar endilega frekar að reikna út annan dag í stað þess að viðurkenna bara heimsku sína.
- 1532: Biskupinn í Vín, Friðrik Nausea var þess fullviss að heimurinn væri á síðasta snúningi þegar honum fóru að berast til eyrna alls kyns furður á borð við fljúgandi krossa, að brauð hefði fallið af himnum ofan og að volgt vatn læki úr brjóstum átta ára gamallar stúlku í Róm. Hann gerði þessa vitneskju sína opinbera en þetta gekk ekki eftir.
- 1572: Hér var það sólmyrkvi og nokkrar skærar blossastjörnur sem ollu skelfingu og heimsendaspám. Heimurinn hjarir enn.
- 1654: Læknirinn Helísæus Róselin las það út úr gögnum sínum árið 1572 að heimurinn ætti það fyrir höndum að farast í eldsumbrotum sjötíu og sex árum síðar. Hann lifði það ekki að sjá spádóm sinn geiga.
- 1665: Svarti dauði herjar. Kvekarinn Solómon Ekkles hræðir líftóruna úr Lundúnabúum með yfirlýsingum um að þetta sé upphafið að endalokunum. Hann er svo tekinn fastur og fangelsaður þegar sóttin rénar.
Svona má lengi telja.
Yfirvofandi stríð Bush við Saddam, ásamt fréttum af bráðdrepandi lungnabólgu eru eins og olía á eld þessarar endalokahjátrúar. Upp spretta úr öllum hornum sannkristnir hræðslupúkar sem heimta að menn iðrist fljótt og örugglega svo komist verði hjá óþægilegri eilífð.
Ef menn eru svona vissir í sinni sök, þá langar mig að mana þá til veðmáls. Komi endalokin yfir okkur nú, samkvæmt forspám Biblíunnar þá skal ég gerast auðmjúkur þræll þess er við mig veðjar um alla eilífð. En rætist spádómarnir ekki skuldar trúmaðurinn mér eina milljón króna fyrir hvert ár sem líður án þess að ragnarökin verði.
Er það ekki díll? Kæri trúmaður, þú getur ekki tapað, eða hvað?
* Upplýsingar teknar úr bók James Randi An Encyclopedia of Claims, Frauds, and Hoaxes of the Occult and Supernatural. Sérstakur viðauki bókarinnar telur upp 49 endalokaspár og er nokkrum þeirra gerð skil hér, en með mínum eigin orðum.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
Svo oft er maður búinn að heyra það að það er orðið klisja:
"Sannleikurinn er ætíð fyrsta fórnarlambið í stríðsátökum."
Í vinnunni hjá Harry í gærkvöldi var ég að glápa á Fox-fréttir, enda engir Íslendingar í sjoppunni. Yfirvofandi stríð var í brennidepli. Það vakti athygli mína hvert slagorð fréttaflutningsins var: "War on Terrorism".
Bíddu, síðan hvenær er innrásin inn í Írak orðin hefnd gegn hryðjuverkunum í New York? Hvernig tekst könunum að snúa þessu svona í hausnum á sér?
Og ekki nóg með það, heldur var útsendari stöðvarinnar staddur í Kúveit og tók hermann tali. Fyrsta setningin snápsins var svona: "Hér er einn af hermönnunum sem allt útlit er fyrir að muni verja landið okkar á næstu dögum."
Dífend ár kántrí? Þetta herlið er að setja sig í árásarstellingar gagnvart ríki sem hefur ekki sýnt neina sérstaka tilburði til að ráðast á Bandaríkin og fréttamaðurinn vogar sér að stilla þessu svona upp.
Já, klisjan á alveg fullkomlega við.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
Claudine Longet, stelpan sem lék á móti Peter Sellers í góðmyndinni The Party á sér frekar áhugaverða ævisögu. Þessi franska lágstemmda söngkona hafði alla burði til fljóta langt upp á stjörnuhimininn á eigin forsendum, en hennar verður þó frekar minnst fyrir að hafa verið eiginkona Andy Williams og fyrir að hafa drepið elskhuga sinn, ólympíuskíðakappann Spider Sabich.
Fyrst fór að bera á Longet í vinsælum sjónvarpsseríum á borð við Dr. Kildare, Combat, 12 O'clock High og Mr. Novak. Greinilegt er að einhverjir í Hollywood fóru fljótlega að veita henni athygli því hún dúkkaði upp í meðalgrínmyndinni McHale's Navy árið 1964. Svo liðu fjögur ár.
Eitthvað hefur Blake Edwards séð við þessa frönsku stúlku, því hann plantar henni í aðalkvenhlutverk partímyndar sinnar árið 1968. Þar fer Sellers á kostum í hlutverki Inverja, sem í framandi menningarumhverfi setur allt á annan endann og endar með að negla megabeibið á svæðinu.
Nú hefði mátt búast við að fraukan væri komin á beinu brautina og gæti valið og hafnað hlutverkum að vild. Það kemur því á óvart, þegar ferilskráin er skoðuð, að sjá að ævintýrinu lauk um leið og það hófst. Árin 1969 og '72 leikur stúlkan í tveimur sjónvarpsmyndum, Massacre Harbour og How to Steal an Airplane, en síðan ekki söguna meir. Ætli Andy hafi kúgað hana?
Það dregur næst til tíðinda árið 1974 þegar fregnir berast af því að Claudine hafi skotið kærasta sinn til dauða. Við réttarhöldin hélt lögfræðingur hennar uppi þeim vörnum að um voðaskot hafi verið að ræða, því Sabich hafi einungis verið að kenna henni á byssuna þegar skotið reið af.
Strax eftir þennan voðaatburð kom Andy fljúgandi yfir hálfa heimsálfuna til að vera fyrrum konu sinni til halds og trausts, en hún launaði honum það með því að stinga af til Mexíkó með lögfræðingi sínum, sem hún síðar giftist.
Bing Crosby var víst alveg rasandi yfir þessari hegðun Andy, að vera eitthvað að púkka upp á þá gömlu, aldrei myndi hann sjálfur láta hafa sig út í slíkt. Andy svaraði því til að sá væri munurinn á þeim köppum að ef einhver gerði eitthvað á hlut Bing dytti sá hinn sami að eilífu út af "jólakortalistanum" hans. "Ég er bara ekki svoleiðis maður," sagði Andy.
Þótt sönghæfileikar Claudine fari ekki á milli mála náði hún aldrei almennilega að slá í gegn á vesturlöndum. Hún sendi þó frá sér helling af ágætis kóverlögum, t.d. The Look of Love eftir Burt Bacharach. Japanar hafa þó alla tíð verið duglegir við að kaupa afurðir hennar, enda er "krúttpopp" mjög hátt skrifað þar í landi.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
Við könnumst öll við gömlu rottutilraunina hans B. F. Skinner. Hann sýndi með þessum skemmtilega hætti fram á tilvist virkrar skilyðingar einhverntíma fyrir miðja síðustu öld.
Virk skilyrðing er ein leið lífvera til náms. Hún byggir á einum mjög sterkum þætti heilastarfseminnar sem lætur athafnir lífverunnar mótast af því hvernig henni sýnist umhverfið bregðast við hegðun sinni. Ef rotta er t.d. stödd í námunda við stöng og allt í einu birtist matur, þá prófar hún að fara aftur að stönginni til að sjá hvort ekki komi aftur matur.
Ef það gerist aftur og aftur fer rottan að tengja þetta tvennt saman. Og sé haldið aftur af umbuninni þar til rottan snertir stöngina endar með því að hún hamast á henni, því þannig nær maður sér í eitthvað að éta, ekki satt?
Þessi þáttur hegðunar tengist mjög svo því sem kallað er post hoc ergo proper hoc og er rökvilla. Og það er sláandi að velta fyrir sér hve rammt kveður að þessari skilyrðingu í hegðun mannsskepnunnar.
Við erum svo lítið merkilegri en rotturnar þegar upp er staðið.
Hugsið t.d. um þetta fyrirbæri sem kallað er regndans. Allt frá því löngu fyrir þann tíma er einhver vitglóra, eins og við skilgreinum hana, fór að bærast í kolli tegundarinnar var hún byrjuð að draga þær ályktanir að með hegðun sinni gæti hún ef til vill stýrt veðrum og vindum. Þannig er hugmyndin um galdur og guði tilkomin, að eitthvert afl handan skilnings manna léti hegðunina sig einhverju varða og umbunaði/refsaði eftir því sem við átti. Og hegðunin sem beitt er á goðmögnin getur á stundum orðið vægast sagt afkáraleg.
Galdur felst í að taka hulin öfl í þjónustu sína og beina þeim til þeirra verka sem vinna á. Og ætli upprunalega bænin sé ekki hin hliðin á þeim peningi, beðist undan refsingu gegn loforðum um að sýna af sér tiltekna hegðun eftir á.
Öll þessi forneskja er enn í gangi, gott fólk. Trúmenn nútímans eru enn á ofurvaldi post hoc ergo proper hoc rökvillunnar. Eða í hverju felst annars altarisganga? Signingar kaþólskra? Að kyssa hringa og helga hluti? Allt eru þetta galdragjörðir, runnar undan virkri skilyrðingu og þessari ranghugmynd manna um hvernig heimurinn virkar.
Og það sem trúmenn dagsins í dag kalla bæn verður að flokka undir galdra. Má bjóða ykkur að reyna þjónustu alíslensks galdrakölts? Krossinn býðst til að galdra fyrir ykkur.
Til að vísa í þessa færslu þá hægrismelltu hér og veldu "Copy Shortcut".
|