Bloggið

Pabb'ans á sjoppu
05.09.03

Spænalsagan hérna áðan minnir mig reyndar á annað atvik sem ég stend fastur á hafi fært heiminum óvænt menningarverðmæti úr mínum ranni.

11 - 13 ára gamall var ég trommari í hljómsveit í Kópavogi sem hét Hlekkir. Í því ágæta bandi var bassaleikari að nafni Jóhann Morávék og hann átti forláta brandarabók sem hét 1001 brandari eða eitthvað álíka. Þessa bók fékk ég lánaða og las spjalda á milli.

Og þarna voru margar dásamlegar skrýtlur sem fyrir löngu eru orðnar klassík, t.d. þessi með rónann sem leitaði að lyklunum sínum undir götuljósinu þótt hann hefði týnt þeim annars staðar. Gott ef heill kafli í bókinni var ekki um róna og fulla kalla. Ein þeirra var eitthvað á þessa leið:


"Eldingu sló niður í bekk þar sem sátu þrír menn við drykkju. Það steinleið yfir einn þeirra en hinir tveir hrópuðu: "Hættu hættu, ég skal koma heim strax!""

En nóg um það. Einhverju sinni á leið heim af æfingu (við æfðum í skúrnum hjá Jóhanni) fórum við Þröstur gítarleikari Þorbjörnsson að segja hvor öðrum brandara. Ég greip auðvitað strax til nokkurra úr bókinni góðu og sagði honum m.a. þennan:


"Herdeild arkaði hröðum skrefum yfir eyðimörkina. Eftir 10 mílur tekur einn liðsmaðurinn sig út úr hópnum og hendir sér emjandi í jörðina. Liðsforinginn snýr við og stumrar yfir honum, en hinir halda áfram (nú er ég örugglega farinn að skálda).

"Hvað er þetta með hann Sigga," hvíslar einn liðsmaðurinn að næsta. "Við erum allir hraktir og þyrstir hér í steikjandi sólinni, er ekki óþarfi að vera með svona leikaraskap?".

"Þú skilur ekki," ansaði hinn, "faðir hans rekur nefnilega veitingasölu.""

Þessi skrýtla er ekki sérlega fyndin, en það sem á eftir gerðist er það hins vegar. Nokkru síðar rifjaði Þröstur nefnilega þennan brandara upp á æfingu með orðunum:


"Manstu eftir þessum sem þú sagðir mér í vetur? Þrír fílar voru að fljúga yfir eyðimörk. Allt í einu hrapar einn fíllinn og það myndast stór gígur í sandinn. Hinir fljúga áfram. Þá segir annar við hinn: "Hvað er þetta með hann Sigga, hann hrapaði bara?" "Þetta er allt í lagi," segir hinn, "pabb'ans á sjoppu.""

Við hlógum allir eins og berserkir að þessu frábæra, furðulega djóki sem var algjör súrrealismi. Sögðum hann svo öllum sem heyra vildu.

Og djókurinn sló í gegn á þessu formi. Skömmu síðar var maður farinn að heyra hann í alls kyns útgáfum þar sem búið var að skipta fílunum aftur út fyrir menn eða jafnvel fugla, sjoppunni fyrir bifreiðaverkstæði og ég veit ekki hvað.

Sjálfur geymdi ég hróðugur vitneskjuna um uppruna þessa fyrsta absúrdbrandara innra með mér.

Svo þegar ég sá skrýtlu í þessum dúr á brandarasíðu í erlendu tímariti löngu síðar hlýnaði mér um hjartarætur yfir þessu kontribjúti okkar Þrastar til heimsmenningarinnar.

Fært inn kl. 23:20 GMT - varanleg slóð - Flokkur: nördismi - viðbætur (2)




Verðgildi slangurfrasa
05.09.03

Sá í bloggi hjá Jóni Ingólfssyni beisista að einhver ballsalur hefði verið "löðrandi í kellíngum". Þessi expressjón er í það minnsta 12 ára gömul.

Ég man að þessi frasi var notaður grimmt í Sálinni ásamt mörgum fleiri góðum hugtökum. Hugtakið spænall varð meira að segja til í þeim herbúðum, í kjölfar þess að ég líkti vafstri hljómsveitarinnar óspart við brokkandi gengi bandsins í myndinni This is Spinal Tap. "Þetta er algjört Spinal Tap" kom gjarnan út úr mér og þar með lá spænalhugtakið í loftinu. Það var svo Hilmar rótari sem festi það niður: "Djöfuls spænall var þetta ball!"

Fyrst í stað var hugtakið bundið við þennan hóp, en loks kom að því að það smitaðist yfir til annarrar hljómsveita. Og áður en varði talaði allur bransinn um spænala.

Þetta áæta hugtak gekk þó ansi hratt úr sér og var orðið algerlega önnkúl og þreytt um það leyti sem Hjálmar Hjálmarsson leikari misbrúkaði það og tók úr öllu samhengi við afhendingu tónlistarverðaluanna á Hótel Sögu 1994 eða 5. Sá sem lét sér það um munn fara eftir það undirritaði sjálfkrafa sinn eigin dauðadóm sem kúlista.

En það löðrar greinilega enn allt í kellíngum. Kannski það sé komið til að vera.

Fært inn kl. 22:39 GMT - varanleg slóð - Flokkur: tungan - viðbætur (0)




Óþol
05.09.03

Ég er næmgeðja listamaður. Og slíkt fólk er gjarna uppfullt af óþoli í garð hins og þessa. Hjá mér eru það þættir á borð við trúarbrögð og almennan plebbaskap.

Ástundun trúarbragða á almannafæri fer sérdeilis í mínar fínustu. Ég hef enda komist að þeirri bjargföstu niðurstöðu að þar sé ekki um neitt annað að ræða en afkáralega hegðun í krafti óraunsærra hugmynda um veröldina.

Og ekki batnar það þegar maður áttar sig á hve hættulegar þær hugmyndir geta verið.

Mitt viðkvæma listamannseðli knýr mig til að hlusta á Rás 1 ef ég hef opið fyrir útvarp á annað borð. Þar á bæ eru hlutirnir yfirleitt ekki gersamlega menningarsnautt blaður, auk þess sem "leiknar" auglýsingar eru víðs fjarri.

Þær eru það plebbalegasta í heimi.

Þessar "frjálsu" útvarpsstöðvar eru upp til hópa móðgun við hvern hugsandi mann. Ekki nóg með að dagskrárgerðin sé yfirgengilega innantóm heldur eru þau ávörp sem beint er til manns í þessum hönnuðu auglýsingum miðuð við lægsta hugsanlega samnefnara. Maður er einfaldlega trítaður eins og fimm ára af þeim sem þær gera. Raddblær jafnt sem innihald... af hverju í ósköpunum er verið að gera heiminn leiðinlegri en hann þarf að vera?

Það versta er að fólk virðist upp til hópa hlusta á þennan viðbjóð og litast svo af honum. Og þá fyrst fer að verða vonlaust að hafast við í þessum heimi þegar hann er allur farinn að sánda eins og frjáls útvarpsstöð, yfirborðs- og tilgerðarlegur.

Þetta eru fremur leiðinlegir tímar.

Fært inn kl. 13:11 GMT - varanleg slóð - Flokkur: almennur heilaspuni - viðbætur (5)




Smekkleysuhrollur
02.09.03

Heyrði Birdland með Manhattan Transfer áðan í útvarpinu og fékk öflugan aumingjahroll. Fyrir tuttugu árum hafði ég gaman af svona klósharmónígargdjassi en þeir tímar eru augljóslega liðnir. Nú hugsa ég bara "aumingja fólkið að láta hafa sig út í þetta."

Fært inn kl. 14:19 GMT - varanleg slóð - Flokkur: tónlist - viðbætur (2)




Dauðinn eftir vinnu
02.09.03

Ég hef 6 mánaða reynslu í blaðamennsku. Vann aðallega við að finna skondnar hliðar á atburðum helgarinnar í dálki sem hér Lífið eftir vinnu, auk þess að taka viðtöl við allra handa lið, börn jafnt sem borgarstjóra.

Sá eini sem neitaði mér um viðtal var idolið mitt Pétur Gunnarsson. Sagðist ekki svara stöðluðum spurningum þegar ég ætlaði að leggja fyrir hann þrautina Hvar varstu og nefna svo stundina þegar fyrsta bíómyndin fór í loftið hjá ríkissjónvarpinu. Steindór Hjörleifsson svaraði því svo með prýði, enda sá hann sjálfur um að koma henni í loftið.

Það var gríðarlegt vinnuálag þarna á þessum snepli, undirmannað og menn þurftu jafnan að dúsa langt fram á kvöld. Ekki var því mikið um líf eftir vinnu hjá manni sjálfum. Maður var einfaldlega úrvinda.

Og allt vinnuálagið varð til þess að eftir viku var ég kominn með geggjaðar sjóntruflanir, gat ekki fókuserað á nokkurn hlut. Þegar ég fór til augnlæknis í mælingu fékk hann margar mismunandi niðurstöður um nærsýni mína í einni og sömju sessjóninni. Og ég notaði bæði linsurnar mínar og gleraugun í einu meðan ég var að komast yfir þetta.

Sérlega kaldhæðnislegt í ljósi þess að tímaritið sem ég skrifaði í hét Fókus.

Fært inn kl. 10:27 GMT - varanleg slóð - Flokkur: almennur heilaspuni - viðbætur (0)




Gamla kellíng
31.08.03

Bróðir minn kastaði nýlega fram ansi skemmtilegri tilgátu um uppruna orðsins kerling. Hann sagði þetta hljóta að vera afbökun úr danska orðinu kedelig. Það væri svo sem hægt að ímynda sér að í hálfdanska bænum Reykjavík hafi setningar á borð við "du gamle kedelig" orðið að "þú gamla kellíng".

Þessu var náttúrlega ekki varpað fram í neinni alvöru og er að sjálfsögðu kolrangt. Því miður, liggur mér við að segja, því þetta eru fyndin og skemmtileg málvísindi.

Þetta orð er auðvitað kvenmyndin af orðinu karl, karl-ing svipað og orðið drottning sem er leitt af orðinu drottinn. I - hljóðvarpið breytti svo áður fyrr á öldunum a-inu í e, enda fer þanda sérhljóðið í á eftir í næsta atkæði. Á síðari tímum hefur svo orðið samruni hljóðanna r og l og orðið jafnan borið fram kellíng.

Og það rifjar upp fyrir mér dálítið sérstakt fyrirbæri úr eigin reynsluheimi. Þegar ég var svona fjögurra eða fimm ára beitti ég þessari samrunareglu öfugt á orðið allir og sagði fullum fetum arlir:

Arlir krakkar, arlir krakkar erí skessuleik!

Hvaða ályktun ætli Chomsky og Pinker myndu draga af þessu dæmi? Geyma börn eftir allt (arlt) í dulvitund sinni djúpgerð orða og leiða út yfirborðsmyndina með reglum? Alhæfði ég slíka reglu á þetta orð og strækaði svo á að beita henni?

Fært inn kl. 21:41 GMT - varanleg slóð - Flokkur: tungan - viðbætur (0)




14.09.03 - 20.09.03
07.09.03 - 13.09.03
31.08.03 - 06.09.03
24.08.03 - 30.08.03
17.08.03 - 23.08.03
01.08.03 - 15.08.03
16.07.03 - 31.07.03
01.07.03 - 15.07.03
16.06.03 - 30.06.03
01.05.03 - 15.05.03
16.04.03 - 30.04.03
01.04.03 - 15.04.03
16.03.03 - 31.03.03
01.03.03 - 15.03.03
16.02.03 - 28.02.03
01.02.03 - 15.02.03
16.01.03 - 31.01.03
01.01.03 - 15.01.03
2002

birgir@birgir.com
Movable Type 2.64 knýr þetta blogg